25+ cấu trúc ngữ pháp tiếng Anh cơ bản: lộ trình, tài liệu, mẹo học

Học ngữ pháp tiếng Anh sẽ hiệu quả hơn rất nhiều khi bạn nắm đúng những cấu trúc cốt lõi và có lộ trình học rõ ràng. Trong bài viết này, PREP đã tổng hợp 25+ cấu trúc ngữ pháp tiếng Anh cơ bản (8 loại từ, cấu trúc câu cơ bản, 7 thì quan trọng nhất), kèm theo gợi ý lộ trình học phù hợp, tài liệu nên dùng và mẹo ghi nhớ dễ áp dụng, giúp bạn xây nền chắc và sử dụng tiếng Anh tự nhiên hơn ngay từ đầu. Cùng bắt đầu nhé!

I. Các cấu trúc ngữ pháp tiếng Anh nền tảng

Trước khi đi vào các cấu trúc câu và thì, chúng ta cần hiểu rõ các thành phần cơ bản nhất của ngôn ngữ. Đây chính là nền móng vững chắc để xây dựng kỹ năng tiếng Anh của bạn.

1. Bảng chữ cái tiếng Anh và các nguyên tắc phát âm

Bảng chữ cái Tiếng Anh gồm 26 chữ cái, được chia thành 2 nhóm chính: Nguyên âm và Phụ âm

Trong tiếng Anh, cách viết và cách đọc không luôn giống nhau. Một chữ cái có thể có nhiều cách phát âm khác nhau tùy vào từ.

Trọng âm trong tiếng Anh đóng vai trò quyết định trong việc phát âm chính xác. Nhấn sai trọng âm có thể dẫn đến hiểu nhầm hoặc không hiểu.

Quy tắc nhấn trọng âm cơ bản:

• Danh từ và Tính từ 2 âm tiết: Trọng âm thường rơi vào âm tiết đầu (Ví dụ: MO-ther, TA-ble)

• Động từ 2 âm tiết: Trọng âm thường rơi vào âm tiết sau (Ví dụ: a-GREE, re-PLY)

• Từ tận cùng -tion, -sion, -cian: Trọng âm rơi vào âm tiết trước đuôi (Ví dụ: in-for-MA-tion)

• Từ tận cùng -ic, -ical: nhấn trước -ic / -ical (Ví dụ: ecoNOmic, poLItical)
• Từ tận cùng -ity, -ty: nhấn trước hậu tố (Ví dụ: aBILity, possiBILity)
• Từ tận cùng -al, -ful, -less, -ous: thường nhấn âm tiết gốc, không nhấn hậu tố (Ví dụ: NAtional, CAREful)
• Từ ghép:
  • Danh từ ghép: nhấn từ thứ nhất (BLACKboard)
  • Động từ ghép: nhấn từ thứ hai (underSTAND)

Tham khảo thêm các quy tắc phát âm cơ bản:

• Quy tắc phát âm đuôi "-ed"
• Quy tắc phát âm đuôi "-s/es"

2. 8 loại từ trong tiếng anh (Parts of Speech)

Ngữ pháp tiếng Anh cơ bản tiếp theo bạn cần nắm vững đó là 8 loại từ chính. Mỗi loại từ có vai trò riêng trong câu, giống như các thành phần khác nhau trong một chiếc xe.

2.1. Danh từ (Nouns - N)

Danh từ là từ dùng để chỉ người, vật, địa điểm, khái niệm, ý tưởng. Trong câu, danh từ thường đóng vai trò làm chủ ngữ hoặc tân ngữ.

Cách nhận biết danh từ:

• Có thể đứng sau mạo từ (a, an, the)

• Có thể thêm 's để chỉ sở hữu

• Có thể thêm s/es để chỉ số nhiều

Phân loại danh từ chi tiết: Danh từ chung/riêng, đếm được/không đếm được, trừu tượng/cụ thể

Tham khảo thêm: Danh từ đếm được vs Danh từ không đếm được

Sở hữu cách của danh từ ('s) và cách dùng

Sở hữu cách dùng để chỉ quyền sở hữu hoặc mối quan hệ giữa các danh từ.

Cách dùng:

• Với danh từ số ít: Thêm 's (John's book)

• Với danh từ số nhiều tận cùng bằng s: Chỉ thêm ' (my parents' house)

• Với danh từ số nhiều không tận cùng bằng s: Thêm 's (children's toys)

Lưu ý: Với đồ vật, thường dùng "of" thay vì 's (the leg of the table, không phải the table's leg)

2.2. Đại từ (Pronouns - Pron)

Đại từ là từ dùng để thay thế cho danh từ, giúp tránh lặp lại và làm câu văn ngắn gọn hơn. Đại từ chia thành nhiều loại, mỗi loại có chức năng riêng. Đây là ngữ pháp cơ bản tiếng Anh bạn cần nắm vững.

2.3. Động từ (Verbs - V)

Động từ là từ diễn tả hành động, trạng thái, sự tồn tại. Trong tiếng Anh, một câu không thể hoàn chỉnh nếu thiếu động từ. Tùy vào cách sử dụng và chức năng, động từ được chia thành nhiều loại khác nhau, mỗi loại đảm nhiệm một vai trò riêng trong câu.

Các loại động từ trong tiếng Anh bao gồm:

Tham khảo thêm:

• Nội động từ và ngoại động từ
• 360 động từ bất quy tắc
• 100+ động từ bất quy tắc thông dụng

2.4. Tính từ (Adjectives - Adj)

Tính từ dùng để mô tả đặc điểm của danh từ và đại từ.

Vị trí của tính từ trong câu có hai vị trí chính:

• Trước danh từ (Attributive position):

  • Ví dụ: She bought a new car. / I like intelligent people.

• Sau động từ "to be" hoặc động từ nối (Predicative position):

  • Ví dụ: The car is expensive. / She looks beautiful.

Các đuôi tính từ phổ biến giúp nhận diện (ví dụ: -ful, -less, -able, -ive, -ous)

• -ful (đầy): beautiful, careful, useful

• -less (không có): careless, homeless, useless

• -able/-ible (có thể): drinkable, comfortuble**, flexible

• -ive (thuộc tính): active, creative, effective

• -ous (đặc tính): dangerous, curious, famous

• -y (có tính chất): dirty, icey, sleepy

• -al (thuộc về): natural, normal, formal

• -ic (liên quan đến): economic, realistic, specific

Trật tự của tính từ trước một danh từ (OSASCOMP)

Khi có nhiều tính từ cùng mô tả một danh từ, chúng ta cần sắp xếp theo một trật tự nhất định. Người bản xứ áp dụng trật tự này một cách tự nhiên. Bạn có thể nhớ quy tắc này qua từ viết tắt OSASCOMP:

Opinion → Size → Age → Shape → Color → Origin → Material → Purpose.

(Ý kiến → Kích cỡ → Tuổi → Hình dạng → Màu sắc → Xuất xứ → Chất liệu → Mục đích.)

Ví dụ: a beautiful small new round blue Chinese wooden dining table

2.5. Trạng từ (Adverbs - Adv)

Trạng từ là từ bổ nghĩa cho động từ, tính từ, hoặc trạng từ khác. Trạng từ giúp chỉ rõ hành động được thực hiện như thế nào, khi nào, ở đâu, và mức độ ra sao.

Cách thành lập trạng từ từ tính từ (thường là +ly) và các trường hợp đặc biệt (hard, fast, late, well)

Cách thành lập trạng từ từ tính từ:

• Quy tắc chung: Thêm -ly vào tính từ

  • slow → slowly, quick → quickly, careful → carefully

• Tính từ tận cùng bằng -y: Đổi y thành i rồi thêm -ly

  • happy → happily, easy → easily

• Tính từ tận cùng bằng -le: Bỏ e rồi thêm -y

  • simple → simply, terrible → terribly

• Tính từ tận cùng bằng -ic: Thêm -ally

  • basic → basically, specific → specifically

Các trường hợp đặc biệt (trạng từ không thêm -ly hoặc có 2 dạng với nghĩa khác nhau):

Các loại trạng từ cơ bản: Chỉ cách thức (manner), thời gian (time), nơi chốn (place), tần suất (frequency), mức độ (degree)

• Trạng từ chỉ cách thức (Manner): Trả lời câu hỏi "How?"

  • quickly, slowly, carefully, well, badly

  • Ví dụ: She sings beautifully.

• Trạng từ chỉ thời gian (Time): Trả lời câu hỏi "When?"

  • now, yesterday, tomorrow, soon, already

  • Ví dụ: I will see you tomorrow.

• Trạng từ chỉ nơi chốn (Place): Trả lời câu hỏi "Where?"

  • here, there, everywhere, up

  • Ví dụ: Please wait here.

• Trạng từ chỉ tần suất (Frequency): Trả lời câu hỏi "How often?"

  • always, usually, often, sometimes, rarely, never

  • Ví dụ: He rarely goes to the movies.

• Trạng từ chỉ mức độ (Degree): Trả lời câu hỏi "How much?" hoặc "To what extent?"

• • very, too, quite, really, extremely, slightly

  • Ví dụ: She is extremely intelligent.

2.6. Giới từ (Prepositions - Prep)

Giới từ là những từ nhỏ nhưng quan trọng, tạo mối liên hệ giữa các từ trong câu. Chúng thường chỉ thời gian, nơi chốn, phương hướng hoặc mối quan hệ.

Các giới từ chỉ thời gian thông dụng: IN, ON, AT, FOR, SINCE, DURING, BEFORE, AFTER

• IN: dùng với tháng, năm, mùa, thế kỷ

  • in April, in 2023, in summer, in the 21st century

  • Cũng dùng với khoảng thời gian trong ngày: in the morning/afternoon/evening

• ON: dùng với ngày trong tuần, ngày tháng cụ thể

  • on Monday, on May 1st, on my birthday

• AT: dùng với giờ cụ thể, một số thời điểm đặc biệt

  • at 8 o'clock, at noon, at midnight, at Christmas, at night

• FOR: dùng để chỉ khoảng thời gian

  • I've studied English for 5 years.

• SINCE: dùng để chỉ điểm thời gian bắt đầu

  • I've been waiting since 3 o'clock.

• DURING: dùng để chỉ thời gian diễn ra sự việc

  • I stayed at home during the pandemic.

• BEFORE: dùng để chỉ thời gian trước khi sự việc diễn ra

  • Please arrive before 9 am.

• AFTER: dùng để chỉ thời gian sau khi sự việc diễn ra

  • We'll have dinner after the movie.

Các giới từ chỉ nơi chốn thông dụng: IN, ON, AT, UNDER, ABOVE, BETWEEN, AMONG, NEAR

• IN: dùng với không gian kín, địa danh lớn

  • in a box, in Vietnam, in Asia, in the world

• ON: dùng với bề mặt, phương tiện giao thông công cộng

  • on the table, on the wall, on the bus, on the train

• AT: dùng với địa điểm cụ thể, địa chỉ

  • at home, at school, at the bus stop, at 34 Linh Road

• UNDER: dùng để chỉ vị trí bên dưới

  • The cat is under the table.

• ABOVE: dùng để chỉ vị trí bên trên (không tiếp xúc)

  • The lamp is above the table.

• BETWEEN: dùng để chỉ vị trí giữa hai đồ vật

  • The book is between the pen and the notebook.

• AMONG: dùng để chỉ vị trí giữa nhiều đồ vật

  • She was standing among a crowd of people.

• NEAR: dùng để chỉ vị trí gần

  • The park is near my house.

Các giới từ chỉ sự di chuyển, phương hướng (TO, FROM, INTO, OUT OF, ACROSS, THROUGH)

• TO: chỉ hướng đến, điểm đến

  • She went to school.

• FROM: chỉ điểm xuất phát

  • He came from Hanoi.

• INTO: chỉ chuyển động từ ngoài vào trong

  • She walked into the room.

• OUT OF: chỉ chuyển động từ trong ra ngoài

  • He ran out of the building.

• ACROSS: chỉ chuyển động vượt qua bề mặt

  • We walked across the bridge.

• THROUGH: chỉ chuyển động xuyên qua

  • The light shines through the window.

Cụm giới từ (Prepositional Phrases) và chức năng

Cụm giới từ gồm một giới từ và một danh từ (hoặc đại từ). Cụm này có thể đóng vai trò như tính từ hoặc trạng từ trong câu.

• Cụm giới từ đóng vai trò tính từ: bổ nghĩa cho danh từ

  • The man in the blue shirt is my teacher. (bổ nghĩa cho "man")

• Cụm giới từ đóng vai trò trạng từ: bổ nghĩa cho động từ

  • She swims in the morning. (bổ nghĩa cho "swims")

2.7. Liên từ (Conjunctions - Conj)

Liên từ là các từ dùng để kết nối từ, cụm từ, mệnh đề hoặc câu. Liên từ giúp tạo nên sự mạch lạc và liên kết giữa các ý tưởng. Các loại liên từ bao gồm: liên từ kết hợp, liên từ tương quan, và liên từ phụ thuộc.

Liên từ kết hợp (Coordinating Conjunctions - FANBOYS: For, And, Nor, But, Or, Yet, So)

• For: vì, bởi vì (chỉ nguyên nhân)

  • I was late, for I missed the bus.

• And: và (chỉ sự bổ sung)

  • He likes tea and coffee.

• Nor: cũng không (dùng sau mệnh đề phủ định)

  • She doesn't like coffee, nor does she like tea.

• But: nhưng (chỉ sự tương phản)

  • He is rich, but he is not happy.

• Or: hoặc (chỉ sự lựa chọn)

  • You can have tea or coffee.

• Yet: tuy nhiên (chỉ sự tương phản, giống but nhưng mạnh hơn)

  • He tried hard, yet he failed.

• So: vì vậy (chỉ kết quả)

  • It was raining, so I took an umbrella.

Liên từ tương quan (Correlative Conjunctions - either...or, neither...nor, both...and, not only...but also) – Giới thiệu cơ bản

• either... or: hoặc... hoặc (chỉ sự lựa chọn giữa hai thứ)

  • Either you go or I go.

• neither... nor: không... cũng không (phủ định cả hai)

  • He speaks neither English nor French.

• both... and: cả... và (chỉ hai thứ cùng đúng)

  • She likes both dogs and cats.

• not only... but also: không chỉ... mà còn (nhấn mạnh cả hai)

  • He is not only intelligent but also hardworking.

Liên từ phụ thuộc (Subordinating Conjunctions) cơ bản (because, since, as, although, though, while, when, if, unless)

• because (vì): He stayed home because it was raining.

• since (kể từ khi/vì): Since he moved to Hanoi, we rarely meet.

• as (vì): As it was late, we decided to stay overnight.

• although/though (mặc dù): Although it was raining, she went out.

• while (trong khi): I watched TV while she was cooking.

• when (khi): Call me when you arrive.

• if (nếu): I will go if I have time.

• unless (trừ khi): I won't go unless you come with me.

• after (sau khi): He went home after he finished work.

• before (trước khi): Wash your hands before you eat.

2.8. Thán từ (Interjections - Int)

Thán từ là những từ hoặc cụm từ ngắn dùng để biểu lộ cảm xúc mạnh hoặc đột ngột. Chúng thường đứng một mình hoặc ở đầu câu, phân cách với phần còn lại bằng dấu phẩy hoặc dấu chấm than.

Một số thán từ phổ biến:

• Wow!: biểu thị sự ngạc nhiên, kinh ngạc

• Oh!: biểu thị nhiều cảm xúc khác nhau như bất ngờ, đau đớn, vui mừng

• Ouch!: biểu thị đau đớn

• Ah!: biểu thị sự hiểu ra, ngạc nhiên, hoặc hài lòng

• Hmm: biểu thị sự suy nghĩ hoặc nghi ngờ

• Oops!: biểu thị lỗi nhỏ hoặc sự bối rối

• Hurray/Hooray!: biểu thị niềm vui, ăn mừng

• Alas!: biểu thị nỗi buồn hoặc tiếc nuối (thường dùng trong văn chương)

II. Cấu trúc ngữ pháp tiếng Anh cấp độ khá

Sau khi đã tìm hiểu các cấu trúc ngữ pháp tiếng Anh cơ bản, bước tiếp theo là học cách kết hợp chúng thành câu hoàn chỉnh. Câu tiếng Anh được xây dựng theo những mẫu nhất định, giúp người học dễ dàng nắm bắt và vận dụng.

1. Các thành phần chính của câu

Tổng hợp ngữ pháp tiếng Anh cấp độ khá trước tiên cần nhắc đến đó là các thành phần chính của câu. Một câu tiếng Anh hoàn chỉnh gồm các thành phần sau:

• Chủ ngữ (Subject): Người hoặc vật thực hiện hành động hoặc là trung tâm của câu

  • John plays soccer.

• Vị ngữ (Predicate): Phần còn lại của câu, bao gồm động từ và các thành phần khác

  • John plays soccer.

• Động từ (Verb): Thành phần chính của vị ngữ, diễn tả hành động hoặc trạng thái

  • John plays soccer.

• Tân ngữ (Object): Người hoặc vật chịu tác động của hành động

  • John plays soccer. (tân ngữ trực tiếp)

• Bổ ngữ (Complement): Thông tin bổ sung cho chủ ngữ hoặc tân ngữ

  • He is a doctor. (bổ ngữ cho chủ ngữ)

2. 5 cấu trúc câu đơn cơ bản

Tiếng Anh có 5 cấu trúc câu đơn cơ bản. Hiểu rõ 5 cấu trúc này sẽ giúp bạn dễ dàng xây dựng hầu hết các câu thông dụng.

Cấu trúc 1: S + V (Chủ ngữ + Động từ)

Cấu trúc đơn giản nhất, thường sử dụng với nội động từ (không cần tân ngữ).

→ Ví dụ: Birds fly.

Cấu trúc 2: S + V + O (Chủ ngữ + Động từ + Tân ngữ)

Cấu trúc phổ biến nhất, sử dụng với ngoại động từ (cần tân ngữ).

→ Ví dụ: She reads books.

Cấu trúc 3: S + V + C (Chủ ngữ + Động từ + Bổ ngữ)

Cấu trúc sử dụng với động từ "to be" hoặc động từ nối, bổ ngữ có thể là tính từ hoặc danh từ.

→ Ví dụ: She is beautiful. (bổ ngữ là tính từ)

Cấu trúc 4: S + V + A (Chủ ngữ + Động từ + Trạng ngữ)

Cấu trúc với trạng ngữ bổ sung thông tin về thời gian, địa điểm, cách thức cho động từ.

→ Ví dụ: They live in Hanoi. (trạng ngữ chỉ nơi chốn)

Cấu trúc 5: S + V + O + O (Chủ ngữ + Động từ + Tân ngữ gián tiếp + Tân ngữ trực tiếp)

Cấu trúc sử dụng với động từ cần hai tân ngữ, một người/vật nhận (tân ngữ gián tiếp) và một vật được nhận (tân ngữ trực tiếp).

→ Ví dụ: She gave me a book.

3. Cách đặt câu hỏi trong tiếng Anh cơ bản

Đặt câu hỏi là kỹ năng thiết yếu trong giao tiếp. Có hai loại câu hỏi chính: câu hỏi Yes/No và câu hỏi Wh-.

3.1. Câu hỏi Yes/No

Câu hỏi Yes/No với động từ "To Be" và Động từ thường (sử dụng trợ động từ do/does/did) như sau:

3.2. Câu hỏi với từ để hỏi (Wh-questions)

Cấu trúc câu hỏi với từ để hỏi (wh-questions):

1. Với động từ "to be":

   • Wh- + be + S + ...?

   • Where is your house?

2. Với động từ thường:

   • Wh- + do/does/did + S + V-inf + ...?

   • What do you do every day?

   • Where did they go yesterday?

3. Với động từ khiếm khuyết:

   • Wh- + modal + S + V-inf + ...?

   • When can you come?

Các từ để hỏi phổ biến:

4. Hình thành câu phủ định (negative sentences)

Câu phủ định trong tiếng Anh được hình thành bằng cách thêm "not" sau động từ "to be" hoặc trợ động từ.

4.1. Câu phủ định với động từ "To Be" (is not, are not, am not)

• Với am: I am not (I'm not) happy.

• Với is: She is not (isn't) a student.

• Với are: They are not (aren't) at home.

• Với was: He was not (wasn't) there.

• Với were: You were not (weren't) ready.

4.2. Câu phủ định với động từ thường (do not, does not, did not + V-inf)

• Với thì hiện tại đơn:

  • Ngôi 1, 2, số nhiều: I/You/We/They do not (don't) like coffee.

  • Ngôi 3 số ít: He/She/It does not (doesn't) like coffee.

• Với thì quá khứ đơn:

  • Tất cả các ngôi: I/You/He/She/It/We/They did not (didn't) go to school yesterday.

• Với các động từ khiếm khuyết:

  • He cannot (can't) swim.

  • They will not (won't) come.

  • She should not (shouldn't) do that.

5. Mệnh lệnh và Yêu cầu (Imperatives and Requests)

Câu mệnh lệnh dùng để đưa ra chỉ dẫn, yêu cầu, lời khuyên hoặc mệnh lệnh. Câu mệnh lệnh thường không có chủ ngữ, bắt đầu bằng động từ nguyên mẫu.

III. 7 thì tiếng Anh cơ bản quan trọng nhất

Thì trong tiếng Anh là cách biến đổi động từ để chỉ thời gian của hành động hoặc sự việc. Tiếng Anh có 12 thì, nhưng người mới học chỉ cần tập trung vào 7 thì cơ bản nhất. Đây là cấu trúc ngữ pháp cơ bản tiếng Anh bạn cần nằm lòng.

1. Thì Hiện Tại Đơn (Present Simple Tense)

Thì hiện tại đơn diễn tả hành động thường xuyên xảy ra, thói quen, chân lý, sự thật hiển nhiên.

Cấu trúc:

Cách dùng:

• Diễn tả thói quen, hành động lặp đi lặp lại

  • I go to the gym three times a week.

• Diễn tả sự thật, chân lý phổ quát

  • The sun rises in the east.

• Diễn tả lịch trình, thời gian biểu

  • The train leaves at 8 PM.

• Diễn tả cảm xúc, trạng thái, ý kiến ở hiện tại

  • I like chocolate. / She thinks it's a good idea.

Dấu hiệu nhận biết:

• always, usually, often, sometimes, rarely, never

• every day/week/month/year

• once/twice a week

• on Mondays/Tuesdays...

2. Thì Hiện Tại Tiếp Diễn (Present Continuous Tense)

Thì hiện tại tiếp diễn diễn tả hành động đang xảy ra tại thời điểm nói, hoặc kế hoạch trong tương lai gần đã được sắp xếp.

Cấu trúc:

Cách dùng:

• Diễn tả hành động đang xảy ra tại thời điểm nói

  • She is studying right now.

• Diễn tả kế hoạch, sắp xếp trong tương lai gần

  • I am meeting John tomorrow.

• Diễn tả hành động tạm thời

  • He is staying with his parents until he finds a new apartment.

• Diễn tả sự phàn nàn khi dùng với "always"

  • She is always complaining about the weather.

Dấu hiệu nhận biết: now, right now, at the moment, at present, Look!, Listen!, Keep silent!

3. Thì Quá Khứ Đơn (Past Simple Tense)

Thì quá khứ đơn diễn tả hành động đã xảy ra và chấm dứt trong quá khứ.

Cấu trúc với Động từ thường:

Cấu trúc với Động từ to be:

Cách dùng:

• Diễn tả hành động đã xảy ra và chấm dứt hoàn toàn trong quá khứ

  • I visited Paris last summer.

• Diễn tả hành động lặp đi lặp lại trong quá khứ

  • When I was a child, I played football every weekend.

• Diễn tả một chuỗi hành động xảy ra liên tiếp trong quá khứ

  • She got up, had breakfast, and went to work.

Dấu hiệu nhận biết: yesterday, ago, last (week/month)...

4. Thì Tương Lai Đơn (Future Simple Tense)

Thì tương lai đơn diễn tả hành động sẽ xảy ra trong tương lai, thường là quyết định tức thời, dự đoán, lời hứa.

Cấu trúc:

Cách dùng:

• Diễn tả quyết định tức thời (vừa được đưa ra tại thời điểm nói)

  • It's raining. I will take an umbrella.

• Diễn tả dự đoán không có căn cứ

  • I think it will rain tomorrow.

• Diễn tả lời hứa, cam kết

  • I will help you with your homework.

• Diễn tả lời đề nghị, tình nguyện

  • The phone is ringing. I will answer it.

Dấu hiệu: tomorrow, next year, I think, maybe...

5. Thì Tương Lai Gần (Near Future Tense - Be Going To)

Thì tương lai gần diễn tả kế hoạch hoặc ý định đã được chuẩn bị từ trước, hoặc dự đoán dựa trên dấu hiệu hiện tại.

Cấu trúc:

Cách dùng:

• Diễn tả kế hoạch, ý định đã được quyết định từ trước

  • I am going to buy a new car next month.

• Diễn tả dự đoán dựa trên dấu hiệu hiện tại

  • Look at those dark clouds. It is going to rain.

Dấu hiệu: Look at those clouds!, next week (có kế hoạch)... 

6. Thì Hiện Tại Hoàn Thành (Present Perfect Tense)

Thì hiện tại hoàn thành diễn tả hành động đã xảy ra trong quá khứ nhưng có liên quan đến hiện tại, hoặc hành động bắt đầu từ quá khứ và vẫn tiếp tục đến hiện tại.

Cấu trúc:

Cách dùng:

• Diễn tả kinh nghiệm (hành động đã từng làm trong đời, không quan tâm thời gian cụ thể)

  • I have visited Paris. (đã từng đến Paris, không biết cụ thể là khi nào)

• Diễn tả hành động vừa mới xảy ra, có kết quả nhìn thấy được ở hiện tại

  • She has broken her leg. (và hiện giờ chân cô ấy vẫn đang bị gãy)

• Diễn tả hành động bắt đầu từ quá khứ và vẫn tiếp tục đến hiện tại

  • I have lived in Hanoi for 5 years. (bắt đầu sống ở Hà Nội 5 năm trước và hiện vẫn đang sống ở đó)

• Diễn tả hành động xảy ra trong khoảng thời gian chưa kết thúc

  • I have seen three movies this week. (tuần này chưa kết thúc, có thể sẽ xem thêm)

Dấu hiệu: since, for, just, already, yet, ever, never...

7. Thì Quá Khứ Tiếp Diễn (Past Continuous Tense)

Thì quá khứ tiếp diễn diễn tả hành động đang xảy ra tại một thời điểm cụ thể trong quá khứ, hoặc hành động đang xảy ra thì có hành động khác xen vào.

Cấu trúc:

Cách dùng:

• Diễn tả hành động đang xảy ra tại một thời điểm cụ thể trong quá khứ

  • At 8 PM last night, I was watching TV.

• Diễn tả hành động đang xảy ra trong quá khứ thì có hành động khác xen vào

  • I was taking a shower when the phone rang.

• Diễn tả hai hành động xảy ra song song trong quá khứ

  • While I was cooking, she was setting the table.

Dấu hiệu: At + (khoảng thời gian quá khứ) + yesterday, at this time last week...

IV. Cấu trúc ngữ pháp tiếng Anh cơ bản khác

Sau khi nắm vững các loại từ, cấu trúc câu và thì, chúng ta cần thêm một số "mảnh ghép" ngữ pháp khác để hoàn thiện câu tiếng Anh.

1. Mạo từ (Articles: A, An, The)

Ngữ pháp tiếng Anh cơ bản mà bạn chắc chắn cần nắm rõ đó là mạo từ. Mạo từ là những từ nhỏ nhưng quan trọng đứng trước danh từ. Tiếng Anh có ba loại mạo từ:

• Mạo từ bất định: a, an (chỉ vật không xác định)

• Mạo từ xác định: the (chỉ vật xác định)

• Mạo từ zero: không dùng mạo từ

1.1. Quy tắc sử dụng "A" và "An"

"A" và "an" dùng với danh từ số ít đếm được, chỉ vật chưa xác định (đề cập lần đầu).

• Dùng "a" trước từ bắt đầu bằng âm phụ âm:

  • a book, a car, a university (đọc là /juːnɪvɜːsɪti/, bắt đầu bằng âm /j/ - phụ âm)

• Dùng "an" trước từ bắt đầu bằng âm nguyên âm:

  • an apple, an egg, an hour (đọc là /aʊə(r)/, bắt đầu bằng âm /aʊ/ - nguyên âm)

Lưu ý: Quy tắc này dựa vào âm đầu tiên khi phát âm, không phải chữ cái đầu tiên. Tham khảo bảng IPA quốc tế để hiểu rõ hơn về cách phát âm bạn nhé!

1.2. Các trường hợp sử dụng "The"

"The" dùng với cả danh từ số ít và số nhiều, chỉ vật đã xác định. Dùng "the" khi:

1.3. Khi nào không dùng mạo từ?

Không dùng mạo từ (Zero Article) trong các trường hợp:

2. Động từ Khiếm Khuyết (Modal Verbs)

Các ngữ pháp cơ bản trong tiếng anh​​​ không thể không kể đến động từ khiếm khuyết (khuyết thiếu). Động từ khiếm khuyết (Modal Verbs) là những động từ đặc biệt dùng để diễn tả khả năng, nghĩa vụ, sự cho phép, lời đề nghị, v.v. Chúng đi kèm với động từ nguyên mẫu không "to" và không thay đổi hình thức theo ngôi và số.

2.1. Can/Could/Be able to: Diễn tả khả năng, sự cho phép

2.2. May/Might: Diễn tả khả năng (ít chắc chắn hơn), sự cho phép (trang trọng)

• May:

  • Diễn tả khả năng ở hiện tại hoặc tương lai: It may rain today. (có thể trời sẽ mưa)

  • Diễn tả sự cho phép (trang trọng): May I come in? (tôi có thể vào không?)

• Might:

  • Diễn tả khả năng ít chắc chắn hơn: She might come to the party. (có thể cô ấy sẽ đến)

  • Diễn tả sự cho phép trong lời nói gián tiếp: He asked if he might use my phone. (anh ta hỏi liệu có thể dùng điện thoại của tôi không)

2.3. Should/Ought to/Had better: Đưa ra lời khuyên

2.4. Must/Have to: Diễn tả sự bắt buộc

2.5. Will/Would: Lời đề nghị, yêu cầu lịch sự

• Will:

  • Diễn tả tương lai: I will see you tomorrow. (tôi sẽ gặp bạn vào ngày mai)

  • Diễn tả lời đề nghị: Will you help me with this? (bạn giúp tôi việc này được không?)

  • Diễn tả sự tình nguyện: I will do the dishes. (tôi sẽ rửa bát)

• Would:

  • Diễn tả hành động lặp đi lặp lại trong quá khứ: When I was a child, I would visit my grandparents every summer. (hồi nhỏ, tôi thường đến thăm ông bà mỗi mùa hè)

  • Diễn tả mong ước: I would like to travel around the world. (tôi muốn đi du lịch vòng quanh thế giới)

  • Diễn tả yêu cầu lịch sự: Would you mind opening the window? (bạn có phiền không nếu mở cửa sổ?)

3. Câu bị động (Passive Voice)

Câu bị động dùng khi muốn nhấn mạnh đối tượng chịu tác động của hành động, hoặc khi không biết hoặc không quan trọng người thực hiện hành động.

Công thức tổng quát:

Chủ động: S + V + O

Bị động: O + be + V3/V-ed + (by + S)

Ví dụ:

• Chủ động: They clean the room every day.

• Bị động: The room is cleaned (by them) every day.

Lưu ý với "by + tác nhân":

• Khi chuyển từ chủ động sang bị động, chủ ngữ (người thực hiện hành động) trở thành tân ngữ của "by"

• Có thể bỏ "by + tác nhân" nếu không quan trọng hoặc không biết ai thực hiện hành động

• Thường giữ lại "by + tác nhân" nếu tác nhân là người nổi tiếng, quan trọng, hoặc khi cần nhấn mạnh người thực hiện

4. Câu điều kiện loại 0 và loại 1 (Conditional Sentences Type 0 & 1)

Ngữ pháp tiếng Anh về câu điều kiện là kiến thức tiếp theo PREP chia sẻ cho bạn. Câu điều kiện dùng để diễn tả điều kiện và kết quả. Trong tiếng Anh có 4 loại câu điều kiện, nhưng người mới học chỉ cần nắm vững 2 loại đầu tiên.

4.1. Câu điều kiện loại 0

Câu điều kiện loại 0 dùng để diễn tả sự thật hiển nhiên, quy luật tự nhiên.

Công thức:

Ví dụ: If you heat water to 100°C, it boils. (Nếu bạn đun nóng nước đến 100°C, nó sẽ sôi)

Lưu ý: Có thể dùng "when" thay cho "if" trong câu điều kiện loại 0.

• When water freezes, it expands. (Khi nước đóng băng, nó giãn nở)

4.2. Câu điều kiện loại 1

Câu điều kiện loại 1 dùng để diễn tả điều kiện có thể xảy ra ở hiện tại hoặc tương lai.

Công thức:

Ví dụ: If it rains tomorrow, I will stay at home. (Nếu ngày mai trời mưa, tôi sẽ ở nhà)

5. So sánh trong tiếng Anh (Comparisons)

Kiến thức về so sánh trong tiếng Anh là ngữ pháp tiếng Anh cơ bản bạn cần nắm rõ. So sánh trong tiếng Anh giúp chúng ta biểu đạt sự khác biệt về mức độ giữa người, vật, sự việc. Có ba cấp độ so sánh: bằng, hơn và nhất.

5.1. So sánh bằng

So sánh bằng dùng để diễn tả hai người/vật có cùng mức độ về một đặc điểm nào đó.

Công thức:

Ví dụ: She is as tall as her sister. (Cô ấy cao bằng chị/em gái cô ấy)

5.2. So sánh hơn

So sánh hơn dùng để so sánh hai người, hai vật hoặc hai sự việc, xem cái nào hơn/kém cái kia.

Công thức:

• Với tính từ/trạng từ ngắn (1-2 âm tiết): S + be/V + adj/adv-er + than + O

• Với tính từ/trạng từ dài (từ 3 âm tiết trở lên): S + be/V + more + adj/adv + than + O

Ví dụ: She is taller than her sister. (Cô ấy cao hơn chị/em gái cô ấy)

5.3. So sánh nhất

So sánh nhất dùng để nói một người hoặc vật có mức độ cao nhất hoặc thấp nhất trong một nhóm từ ba đối tượng trở lên.

Công thức:

• Với tính từ/trạng từ ngắn (1-2 âm tiết): S + be/V + the + adj/adv-est (+ in/of + nhóm so sánh)

• Với tính từ/trạng từ dài (từ 3 âm tiết trở lên): S + be/V + the most + adj/adv (+ in/of + nhóm so sánh)

Ví dụ: She speaks the most fluently in our group. (Cô ấy nói trôi chảy nhất trong nhóm chúng tôi)

V. Mẹo ghi nhớ ngữ pháp tiếng Anh cơ bản lâu và hiệu quả

Học ngữ pháp tiếng Anh không chỉ là ghi nhớ quy tắc mà còn là việc áp dụng chúng một cách tự nhiên. Dưới đây là những mẹo giúp bạn ghi nhớ ngữ pháp lâu và hiệu quả.

• Học đi đôi với hành – Áp dụng ngay vào đặt câu, viết đoạn văn ngắn: Ngay sau khi học một quy tắc ngữ pháp mới, hãy viết ít nhất 5 câu sử dụng quy tắc đó. Bên cạnh đó, hãy áp dụng vào các tình huống thực tế trong cuộc sống của bạn. Ví dụ, sau khi học thì hiện tại tiếp diễn, hãy viết 5 câu về những gì bạn và gia đình đang làm.
• Sử dụng sơ đồ tư duy (mind maps) để hệ thống hóa kiến thức: Sơ đồ tư duy giúp bạn thấy được mối liên hệ giữa các chủ điểm ngữ pháp. Ví dụ, vẽ sơ đồ tư duy về "Thì trong tiếng Anh" với các nhánh con là các thì khác nhau, kèm theo công thức, cách dùng và ví dụ. Sơ đồ trực quan giúp bộ não dễ ghi nhớ hơn văn bản thông thường.

• Đọc truyện, xem phim có phụ đề tiếng Anh để làm quen với cấu trúc tự nhiên: Tiếp xúc với ngôn ngữ tự nhiên giúp bạn thấy ngữ pháp "hoạt động" như thế nào trong thực tế. Bắt đầu với nội dung đơn giản (truyện tranh, phim hoạt hình), sau đó tăng dần độ khó. Khi gặp cấu trúc mới, hãy ghi lại và tìm hiểu quy tắc ngữ pháp đằng sau.
• Tìm bạn học nhóm hoặc người hướng dẫn để cùng trao đổi và sửa lỗi: Học nhóm giúp bạn nhận ra lỗi sai mà bản thân không thấy. Thực hành nói và viết, sau đó nhờ người khác góp ý. Giải thích quy tắc ngữ pháp cho người khác cũng là cách hiệu quả để kiểm tra hiểu biết của bạn.
• Kiên trì lặp lại và ôn tập thường xuyên (spaced repetition): Thay vì học dồn một lúc, hãy chia nhỏ và học lặp lại theo thời gian. Ví dụ: học thì hiện tại đơn vào ngày 1, ôn lại vào ngày 3, ngày 7, ngày 14, ngày 30. Phương pháp này giúp kiến thức chuyển từ trí nhớ ngắn hạn sang trí nhớ dài hạn.

VI. Lộ trình và tài liệu học ngữ pháp tiếng anh tiếng Anh

Sau khi nắm vững những kiến thức ngữ pháp cơ bản, bạn đã sở hữu nền tảng vững chắc để tiến lên các cấp độ cao hơn. Lộ trình học ngữ pháp tiếng Anh là một quá trình liên tục, và ngữ pháp sẽ ngày càng trở nên tự nhiên khi bạn sử dụng thường xuyên.

1. Lộ trình học ngữ pháp

Khi đã tự tin với 7 thì cơ bản và cấu trúc câu đơn, bạn có thể khám phá thêm:

• Các thì phức tạp hơn:

  • Thì quá khứ hoàn thành (Past Perfect)

  • Thì hiện tại hoàn thành tiếp diễn (Present Perfect Continuous)

  • Thì tương lai hoàn thành (Future Perfect)

• Câu điều kiện loại 2 và loại 3 (diễn tả điều kiện không thể hoặc đã không xảy ra)

• Câu gián tiếp (Reported Speech) - cách chuyển đổi lời nói trực tiếp sang gián tiếp

• Mệnh đề quan hệ (Relative Clauses) - cách kết nối thông tin bổ sung vào danh từ

• Cấu trúc bị động nâng cao (với các thì phức tạp, với các động từ đặc biệt)

• Phrasal Verbs (động từ kết hợp) - kết hợp của động từ và giới từ/trạng từ tạo nghĩa mới

2. Tài liệu và nguồn học ngữ pháp

Bạn có thể tham khảo các tài liệu học ngữ pháp để tiếp tục hành trình học ngữ pháp:

• Sách tham khảo chất lượng:

  • "English Grammar in Use" (Raymond Murphy) - kinh điển về ngữ pháp từ cơ bản đến trung cấp

  • "Advanced Grammar in Use" (Martin Hewings) - phiên bản nâng cao hơn

  • "Practical English Usage" (Michael Swan) - từ điển ngữ pháp toàn diện

• Website học ngữ pháp miễn phí:

  • British Council LearnEnglish (learnenglish.britishcouncil.org)

  • BBC Learning English (bbc.co.uk/learningenglish)

  • Grammar Monster (grammar-monster.com)

  • English Page (englishpage.com)

• Ứng dụng di động:

  • Grammarly (kiểm tra ngữ pháp khi viết)

  • English Grammar Test (luyện tập qua bài test)

• Kênh YouTube chất lượng:

  • BBC Learning English

  • English with Lucy

  • engVid

  • mmmEnglish

Qua bài viết này, chúng ta đã cùng nhau khám phá toàn diện về ngữ pháp tiếng Anh cơ bản - từ các thành phần cơ bản nhất như loại từ, cấu trúc câu, đến 7 thì quan trọng nhất và các điểm ngữ pháp thiết yếu khác. Ngữ pháp tiếng Anh cơ bản không còn là rào cản đáng sợ mà đã trở thành người bạn đồng hành trên hành trình học tiếng Anh của bạn.

Tại PREP, bạn sẽ được học ngữ pháp và từ vựng tiếng Anh qua các phương pháp như Context-based Learning, Task-based Learning, và Guided discovery, giúp bạn nắm vững kiến thức nhanh chóng.

PREP còn cung cấp mindmap giúp bạn dễ dàng ôn tập và tra cứu các kiến thức đã học.

Với sự hỗ trợ của AI độc quyền Prep, bạn sẽ cải thiện phát âm hiệu quả từ âm riêng lẻ cho đến câu hoàn chỉnh.

Nghe chép chính tả sẽ giúp bạn học từ vựng mới, củng cố kỹ năng nghe và làm quen với ngữ điệu bản xứ.

Tải app PREP ngay để luyện đề IELTS online tại nhà, chương trình luyện thi IELTS trực tuyến chất lượng.

Liên hệ HOTLINE 0931428899 hoặc click TẠI ĐÂY để đăng ký ngay!